Dünya yıllık hareketini güneş etrafında elips şeklindeki yörüngesinde 365 gün 6 saatte tamamlar. Bu süreye 1 yıl, bu harekete ise yıllık hareket denir.

  •  Dünya’nın Güneş çevresindeki yörüngesi elips olduğu için Dünya, Güneş’e bazen yaklaşır, bazen uzaklaşır.
  •  Dünya 939 milyon km uzunluğundaki yörünge düzlemi üzerinde saatte 108.000 km hızla hareket eder.
  •  Dünya’nın Güneş’e en yakın olduğu zaman 3 Ocak’Ocaktır. Bu noktaya Perihel (Günberi) denir. Dünya’nın Güneş’e olan yaklaşık uzaklığı 147 milyon km’dir.
  •  Dünya’nın Güneş’e en uzak olduğu zaman 4 Temmuz’dur. Bu noktaya Afel (Günöte) denir. Dünya’nın Güneş’e olan yaklaşık uzaklığı 152 milyon km’dir.
  •  Dünya’nın yörüngedeki hızı sabit değildir. Dünya’nın yörüngedeki hızı, Güneş’e yakın olduğu dönemlerde artarken, uzak olduğu dönemlerde azalır.

 

Bunun sonucunda: ( Yörüngenin elips olmasının sonuçları )

  • Yarım kürelerde mevsim süreleri farklı olur. (KYK’de yaz 2 gün fazla, GYK’de kış iki gün fazla)
  • Eylül ekinoksu 2 gün gecikir.
  • Şubat ayı 2 gün kısa sürer.

 

Dünya 21 Aralık, 21 Mart tarihleri arasında Güneş’e yaklaştığı için Güneş’in çekim gücünden etkilenmekte, ekseni etrafındaki dönüş hızı artmaktadır. Bunun sonucunda Şubat ayı 2 gün kısa sürer. 21 haziran, 23 eylül tarihleri arasında ise güneşten uzaklaşmakta çekim gücünün azalmasına bağlı olarak eksen hareketi yavaşlamaktadır. Bunun sonucunda da 21 Eylül olması gereken Eylül ekinoksu 2 gün gecikmekte ve 23 Eylüle uzamaktadır.

Burada akla takılan bir soru Dünya’nın Güneş’e en yakın olduğu bir zamanda nasıl olur da kış mevsimi yaşanır, uzak olduğunda ise yaz mevsimi yaşanır? Bunun sebebi ilk konulardan beri tekrar edilen, yeryüzündeki sıcaklık güneşe yakın yada uzak olmakla değil tamamen Güneş ışınlarının düşme açısıyla ilgilidir. Dik geldiği zaman sıcak, eğik geldiğinde zaman soğuk olur. örneğin Kuzey Kutup Noktası 6 ay boyunca gündüz olmasına rağmen sıcaklık bu süre içinde 0 derecenin üzerine hiç bir zaman çıkmaz.
 

DüNYA’NIN EKSEN EĞİKLİĞİ

Yer ekseniyle yörünge düzlemi birbirine dik değildir. Yörünge düzlemiyle yer ekseni arasında 66o  33′ lık, yörünge düzlemiyle Ekvator arasında ise 23o 27′ dakikalık bir açı vardır.

Dünya’nın Eksen Eğikliğinin ve Yıllık Hareketinin Sonuçları:

  • Bir noktaya güneş ışınlarının düşme açıları yıl içinde değişir.
  • Cisimlerin gölge boyları yıl içinde değişir. (Kuzey – Güney doğrultusunda)
  • Dönenceler oluşur. ( 23o 27‘ )
  • Kutup daireleri oluşur. ( 66o 33‘ )
  • Aydınlanma dairesi sürekli Kutup Noktaları ile Kutup Daireleri arasında yer değiştirir.
  • Bir yerde gece – gündüz süresi yıl boyunca değişir.
  • Bir yerde güneşin doğuş ve batış saatleri sürekli değişir.
  • Güneşin doğduğu ve battığı yer yıl içinde sürekli değişir.
  • Mevsimler oluşur.
  • Kutuplarda 6 ay gece, 6 ay gündüz yaşanır.


EKSEN EĞİKLİĞİ İLE İLGİLİ İHTİMALLER

 Eksen Eğikliği Olmasaydı:

Yer ekseni yörünge düzlemine dik olsaydı ( yörünge düzlemi, ekvator ile çakışık olsaydı);

  • Güneş ışınları yıl boyunca ekvatora dik gelirdi.
  • Güneş ışınları yıl boyunca bir noktaya öğle vakti aynı açı ile gelirdi.
  • Bir yerde sıcaklık yıl içinde değişmezdi.
  • Mevsimler oluşmazdı.
  • Gece ve gündüz süreleri yıl boyunca 12 saat olurdu.
  • Güneşin doğuş ve batış saatleri değişmezdi.
  • Güneşin doğduğu ve battığı yerler değişmezdi.
  • Aydınlanma dairesi sürekli kutup noktalarından geçerdi.
  • Dönenceler ve kutup daireleri oluşmazdı.

Eksen Eğikliği Bugünkünden Büyük Olsaydı; ( örn: 30o)

  • Dönenceler 30o enleminden geçer ve tropikal kuşak genişlerdi.
  • Kutup daireleri 60 enleminden geçer ve kutup kuşağı genişlerdi.
  • Orta kuşak daralırdı.
  • Güneş ışınlarının dik geldiği alan genişlerdi.
  • Ekvatoral kuşakta sıcaklık ortalamaları düşerdi.
  • Orta kuşakta yazlar bugünkünden daha sıcak, kışlar ise daha soğuk olurdu.
  • Güneş ışınlarının bir noktaya düşme açısı daha fazla değişirdi.
  • Gece ile gündüz süreleri arasındaki fark artardı.

Eksen Eğikliği Bugünkünden Küçük Olsaydı; ( örneğin: 15o )

  • Dönenceler 15o enleminden geçer ve tropikal kuşak daralırdı.
  • Kutup daireleri 75o enleminden geçer ve kutup kuşağı daralırdı.
  • Orta kuşak genişlerdi.
  • Güneş ışınlarının dik geldiği alan daralırdı.
  • Güneş ışınlarının bir merkeze düşme açısı yıl içinde daha az değişirdi.
  • Gece ile gündüz arasındaki zaman farkı azalırdı.
  • Orta kuşakta yaz mevsiminde sıcaklık ortalamaları azalır, kış mevsiminde sıcaklık ortalamaları artardı.
  • Ekvatoral bölgede sıcaklık ortalamaları artardı.


سهم: